منت خدای را غزو جل که طاعتش موجب قربت و به شکر اندرش مزید نعمت (سعدی) واقعا انسان متحیر می شود از این همه تنوع و گوناگونی درعالم گیاهی سپاس بیکران پروردگار یکتا را که این همه نعمت آفرید .داشتم پیچ های زینتی مناطق گرمسیری را مطالعه می کردم که به این گیاه برخوردم .گفتم آنرا معرفی کنم تا اگر کسی آن را دارد اعلام نماید ویا عزیزانی که به سفرهای خارج از کشور میروند آنرا بیاورند .

 پیچ زینتی «ستایش » با نام علمی     Prostegia       venusta   ویا Bignonia            Ignea     با نام عمومی    Orange    trumpet    vine     از خانواده     Bignoniaceae    گیاهی است بسیار زیبا ؛ گرمسیری ؛دارای رشد سریع ؛ چندساله ؛همیشه سبز ؛بالارونده به ارتفاع ۸تا ۱۲ متر و گستردگی ۲ تا ۳ متر بومی برزیل ؛بولیوی؛پاراگویه ؛ استرالیا ؛تانزانیا و شمال افریقاست ولی به مرور زمان در اکثر مناطق گرمسیری دنیا گسترش یافته است . بعنوان یکی از پرطرفدارترین گیاهان درکشت وکار شناخته شده است . برگها سبز رنگ ؛ مرکب دارای ۲تا۸برگچه به شکل بیضوی تخم مرغی به طول ۴ تا ۱۱ سانتی متر ؛گلها  دارای گل آذین خوشه ای که درحدود ۱۵تا۲۰ گل درهر خوشه  رنگ گل  طلایی  تا نارنجی مایل به قرمز  به شکل مخروط  به طول ۵ تا ۷ سانتی متر دارای ۴ تا ۵ گلبرگ است . پرچمها زرد نارنجی ؛طولانی با سبک گسترش فراتر از لوله گل می باشد . میوه یک کپسول باریک حاکثر به طول ۳۰ سانتی متر می باشد ازدیاد از طریق بذر و قلمه چوب نیمه سخت صورت میگیرد . نیاز به آبیاری متوسط  دارد گرچه درهنگام خشکسالی بسیار مقاوم است .  در طیف گسترده ای ازخاکها رشد ونمو میکند  در آفتاب کامل تا نیمه سایه رشد خوبی دارد برای محوطه سازی و پوشش و تزیین حصارباغ ؛الاچیق و ارگ استفاده می شود . این گونه اولین بار توسط جان میری درسال ۱۸۶۳ توصیف شده است .درطب سنتی برزیل بعنوان یک گیاه دارویی استفاده می شود .



موضوعات مرتبط:

تاريخ : شنبه ۱۳٩٦/٤/۳۱ | ٦:٤٥ ‎ب.ظ | نویسنده : فرج اله دهداری نژاد | نظرات ()

درختچه «شاه پسند »

              شاه پسند درختچه ای با نام علمی Lantana      camara  از خانواده  Verbanacea   درختچه ای است همیشه سبز ،  که تا ارتفاع  4 متر هم رشد می کند   .ولی می بایستی با انجام هرس فرم ، بافت آن را متراکم نمایید .  این گیاه بومی مناطق استوایی قاره امریکا که به مرور زمان در بسیاری از مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری جهان پراکنده شده است . برگها  ساده  ، متقابل  ، تخم مرغی شکل به طول تا 13 سانتی متر   و به عرض  7 سانتی متر  با آرایش متقابل ، دندانه دار، دارای بوی قوی ، دارای چین و چروک در سطح برگ یا هردو طرف ، ساقه ها چوبی ، مربع فرم و مودار ،  گلها کوچک به قطر  یک سانتیمتر، لوله ای با چهار گلبرگ کوچک  که به صورت  مجتمع در کنار هم در انتهای ساقه ها قرار می گیرند .  در طیف وسیعی از رنگ شامل زرد ،سفید ، قرمز ،نارنجی ، صورتی ، یاسی و بنفش ومخلوط  دیده می شود.  میوه درابتدا سبز به قطر پنج میلیمتر که بعد رسیدن به رنگ بنفش یا سیاه در می پآید . حاوی یک تا دو دانه ،ازدیا از طریق قلمه به راحتی صورت می گیرد . ولی با بذر هم تکثیر می شود. بعضی از واریته های شاه پسند در شرایط خوزستان به بذر می روند . گاهی تا 12000بذر بر روی یک بوته بوجود می آید. این گیاه  دارای خواص دارویی فراوان  می باشد.



موضوعات مرتبط:
ادامه مطلب

تاريخ : سه‌شنبه ۱۳٩٤/٦/۱٧ | ٩:۳٧ ‎ب.ظ | نویسنده : فرج اله دهداری نژاد | نظرات ()

گیاه « رویا»

               این گونه گیاهی با نام فارسی « رویا » و  با اسم علمی  Ruellia    tweediana  و نام عمومی  Mexican     bluebell    از خانواده   Acanthaceae    بوته ای است  گرمسیری ،چند ساله ،همیشه سبز ،گلدار، پاکوتا به ارتفاع حدود 50 سانتی متر و با گستردگی 22تا30 سانتیمتر ،که توسط گیاه شناس آلمانی آقای  August    grisebach     در سال 1879 نامگذاری شده است .گیاه « رویا » بومی مکزیک ،برزیل ،بولیوی ،آرژانتین ، پاراگویه و اروگویه می باشد . برگها باریک و دراز  ،نوک تیز به طول 6 تا 20 سانتی متر و به عرض 4 تا 20 میلیمتر به رنگ سبز تیره ویا کمی متمایل به بنفش ،با رگبرگهای برجسته ، برگها با آرایش مخالف بر روی ساقه مرتب شده اند. ساقه سبز تا بنفش  که در گیاهان مسن چوبی شده است . گلها قیف مانند بدون بو ، دارای پنج کاسبرگ سبز در پایه گل به طول 5 تا10 میلی متر و پنج گلبرگ به طول 5/2تا 4 سانتی متر به رنگهای صورتی ، بنفش و سفید که به صورت خوشه ای در بهار وپاییز به مدت طولانی در استان خوزستان بر روی گیاه جلوه گری می نمایند . در نهایت گل به میوه تبدیل می شود ، میوه به شکل کپسول به طول یک اینچ حاوی حدود بیست دانه که پس از خشک شدن کپسول ،دانه ها به شکل انفجاری پراکنده می شوند و در صورت مناسب بودن شرایط به راحتی جوانه می زنند. 

 

 

 



موضوعات مرتبط:
ادامه مطلب

تاريخ : یکشنبه ۱۳٩٤/٦/۱ | ۸:۱٢ ‎ب.ظ | نویسنده : فرج اله دهداری نژاد | نظرات ()

بسیاری از گیاهان گرمسیری و نیمه گرمسیری که در مناطق جنوبی ایران انتشار یافته اند ، اغلب از سایر نقاط جهان به خصوص کشورهای جنوب شرقی آسیا، قاره امریکا،افریقا و استرالیا آورده شده اند . از قدیم الایام ارتباطات بازرگانی از طریق دریا و خشکی موجب انتقال گونه های گیاهی در سراسر دنیا شده است . با توجه به سهولت جابجایی در زمان ما ، انتظار می رود ایرانیان عزیز، خصوصاً مردم خونگرم  جنوب  در مسافرتهای تفریحی و کاری که به مناطق گرمسیری دنیا مخصوصا کشورهای جنوب شرقی آسیا دارند ، نسبت به وارد نمودن گونه های جدید ، خصوصاً این گونه گیاهی به کشورمان اهتمام ورزند.

 



موضوعات مرتبط:
ادامه مطلب

تاريخ : دوشنبه ۱۳٩٤/٥/٢٦ | ٦:۳٠ ‎ب.ظ | نویسنده : فرج اله دهداری نژاد | نظرات ()

ددلاکانتوس

گونه گیاهی «ددلاکانتوس»  با نام علمی ranthemum  pulchellum   یا Daedalacanthus nervosus از خانواده Acanthaceae معروف به گیاه دوست داشتنی Lovely flower درختچه ای است کوتاه به ارتفاع  120 تا 180 سانتیمتر و گستردگی 60 تا 90 سانتیمتر، سریع الرشد، با تراکم متوسط، همیشه سبز که به صورت پراکنده در فضای سبز شهرهای استان خوزستان وجود دارد. برگها ساده، بزرگ با رگبرگهای موازی زیبا که به درختچه جلوه خاص و زیبایی می دهد، به رنگ سبز تیره به شکل بیضی تخم مرغی با نوک تیز با حاشیه دندانه دار، با آرایش متقابل، گلها به صورت خوشه ای به رنگ آبی متوسط، بی بو، که در انتهای ساقه ها به طول 7 تا 15 سانتیمتر ظاهر می شود. معمولا در فصول بهار و پاییز گلها نمایان می شود.



موضوعات مرتبط:
ادامه مطلب

تاريخ : شنبه ۱۳٩٤/٥/٢٤ | ٥:۳٩ ‎ب.ظ | نویسنده : فرج اله دهداری نژاد | نظرات ()

درختچه «دارایی»

 درختچه « دارایی» با نام علمی   Duranta   repensیاDuranta   erecta   از خانواده  Verbenaceae  درختچه ای است همیشه سبز به ارتفاع  3تا 4 متر که تا 6متر هم بالا می رود برگها به رنگ سبز روشن ، ساده ،معمولا با حاشیه دندانه دار ، به شکل بیضی تخم مرغی ،با آرایش متقابل گاهی فراهم ، به طول  7وبه عرض 3/5 سانتی متر ،با دمبرگ به طول 1/5سانتیمتر است. گلها به رنگ آبی کم رنگ  ،ودر خوشه های طویل به طول 5تا 30سانتی متر ظاهر میشود.   هر گل متشکل از یک لوله نازک با پنج لوب مشخص به طول  9تا  18 میلی متر ، دارای یک بوی خفیف مانند وانیل ،میوه  کروی به رنگ سبز که در نهایت به رنگ زرد یا نارنجی تبدیل میشود .به قطر  5تا  14میلیمتر که در خوشه های بزرگ نمایان می شود، میوه ها دارای ماندگاری طولانی بر روی گیاه که به  آن زیبایی خیره کننده ای می دهد . در استان خوزستان گلها در دو فصل بهار و پاییز جلوه خاصی به این درخت می دهند .ازدیاد از طریق قلمه و گاهی بذر صورت می گیرد .



موضوعات مرتبط:
ادامه مطلب

تاريخ : چهارشنبه ۱۳٩٤/٥/٧ | ٩:۳۸ ‎ب.ظ | نویسنده : فرج اله دهداری نژاد | نظرات ()

نام فارسی: پیچک آنتی گونون 

نام انگلیسی:chain-of-love

نام علمی: Antigonon  Leptopus

از خانواده:  Polygonaceae (علف هفت بند )

پیچ آنتی گونون   دارای 3 تا  8 گونه می با شد که در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری مکزیک و آمریکای  مرکزی  پراکنده اند  . گیاهی است  پیچان و بالا رونده دارای تندریل (پیچک)که تا بیش از 10  متر رشد می کند . دمبرگی از 6/0 تا5/1سانتی متر بلندی دارد. پهنک  برگ  5/2 تا 5/7  سانتی متر عرض و 3 تا 9 سانتی متر طول  دارد که به شکل تخم مرغی- نیزه ای یا هرمی با رگه های مشبک و نوک تیز است . تنه اصلی آن چوبی ،باریک و ظریف و منحنی شکل است .

گلها کامل و  1 تا 4 سانتیمتر طول دارند. در گل آذین خوشه ای جلوه گری می کند گلبرگها 5تا6 تایی اند که سه تای بیرونی قلبی شکل و آنهایی که خارجی ترند باریکتر و کم عرض ترند. پرچمها 7 تا 9 تایی هستند تخمدان سه گوش و خامه ها سه تایی،میوه ها درشت و فندقه زاویه دار و رنگ گلها صورتی  کم رنگ  و پر رنگ و سفید می باشند . در زبان انگلیسی به آن «اشکهای عروس » «زنجیره ای از عشق » «جواهرهای پادشاهی » «قلبهای به هم گره خورده »و ...می گویند.

تا آنجا که من مشاهده کرده ام از این گیاه فقط در دو محل در خوزستان وجود دارد یکی در نهالستان گروه باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز و دیگری در باغ گیاهشناسی فدک شهرستان دزفول ،از عزیزان علاقه مند درخواست دارم در صورتی که نهالستانی اقدام به تولید این گونه می نمایند به ما اطلاع دهند.

در دوران دانشجویی استاد عملیات باغبانی ما جناب آقای مهندسی پارسی اسم فارسی عروس پشت پرده برای این گونه بکار می برد اگرچه یک گونه علف هرز هم با همین نام شناخته شده است.



موضوعات مرتبط:

تاريخ : یکشنبه ۱۳٩٤/٥/٤ | ۱٠:٢٦ ‎ب.ظ | نویسنده : فرج اله دهداری نژاد | نظرات ()

درخت  “  شکوه “ با نام علمی   Amherstianobilis   و نام عمومی   Orchid   tree« درخت ارکیده» یا Tree  of  Heaven   «درختی از بهشت » از خانوادهFabaceae   که در بعضی ازمنابع جنس آن    Bauhinia  و خانواده آن       Casalpiniaceae قید شده است.  شاید زیباترین درخت گلدار گرمسیری این گیاه باشد. بی شک ، گیرا ، دلربا و جذاب  است از این روی نام مستعار ( ملکه درختان گلدار ) را به خود گرفته است .  ناشناخته بودن منشا، برابهت و رازگونگی و جذبه  آن افزوده است ، گفته می شود این گیاه به مرور زمان از تلاقی گونه های خودرو در جنگلهای کشور میانمار ( برمه سابق ) بوجود آمده و همین موجب گردیده که به این درخت لقب «  PRIDE OF  BURMA»یعنی مایه افتخار و مباهات کشور برمه  داده شود. این  درخت ،همیشه سبز ، به ارتفاع 9 تا 12 متر و با گستردگی 12 متر ، دارای برگهای مرکب به طول 45 سانت  ، هر برگ دارای 6 تا 8 برگچه با آرایش متقابل ، برگچه ها پهن و طول برگچه  بیشتر از عرض آن می باشد . برگهای جدیدی که تولید می شوند ، ابتدا شل و آویزان و کم رنگ هستند ، سپس  به رنگ ارغوانی در آمده و در نهایت سبز می شوندشکوفه های گلها  ، پر زرق و برق ، دراز و آویزان از ساقه گلها ، به رنگ قرمز روشن ،  با فراوانی گلها ،  هر گل دارای پنج گلبرگ ،نا همسان و غیر متقارن که لکه های زرد رنگی بر روی آنها دیده می شود که به زیبایی  گل  افزوده است .گلبرگ بزرگ در حدود 5/7  سات درازا و 4 سانت پهنا دارد . دارای حدود 9 تا 10 پرچم که  در انداره  ،  متفاوت با بساکهای بزرگ، میوه نیام به طول 11 تا 20 سانت حاوی تعدادی بذر است .

جنس «Amherstia» فقط دارای یک گونه می باشد .این درخت امروزه بعنوان یک گیاه زینتی در مناطق دارای آب و هوای  گرم و مرطوب بطور گسترده کشت و کار می شود.  اما در مناطق خشک و کم باران بخوبی رشد نمی کند. یکی از درختان مورد تکریم در هند بوده همچنین از گلهای آن در تزیین معابد بودایی در کشور برمه و سری لانکا استفاده می شود .مردم مناطق جنوب شرقی آسیا معتقددند که این درخت در مقابل چشم زخم از آنها محافظت می کند. ازدیاد آن از طریق خوابانیدن هوایی می باشد و بندرت از طرق بذر تولید می شود.بطور متوسط به آب نیاز دارد و در خاکهای غنی خوب رشد و نمو میکند درختی مناسب برای گذرگاهها یا خیابانهایی که دو طرفش درخت باشد . این درخت در سال 1826 شناسایی شده . نام علمی این گیاه به افتخار «  Lady   sarahamherst»،جانورشناسی  که علاقه مند به جمع آوری گیاهان در اوایل قرن نوزدهم بود نامگذاری شده است . و اسم فارسی این درخت را به افتخار سرکار عالیه خانم مهندس « شکوه فخری » کارشناس ناظر مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان بهبهان که در یادگیری و ترویج علوم کشاورزی کوشا هستند ،انتخاب نموده ام.



موضوعات مرتبط:

تاريخ : یکشنبه ۱۳٩٤/٥/٤ | ٦:۱٠ ‎ب.ظ | نویسنده : فرج اله دهداری نژاد | نظرات ()