نویسنده: فرج اله دهداری نژاد - دوشنبه ۱۳٩٤/٥/٢٦

بسیاری از گیاهان گرمسیری و نیمه گرمسیری که در مناطق جنوبی ایران انتشار یافته اند ، اغلب از سایر نقاط جهان به خصوص کشورهای جنوب شرقی آسیا، قاره امریکا،افریقا و استرالیا آورده شده اند . از قدیم الایام ارتباطات بازرگانی از طریق دریا و خشکی موجب انتقال گونه های گیاهی در سراسر دنیا شده است . با توجه به سهولت جابجایی در زمان ما ، انتظار می رود ایرانیان عزیز، خصوصاً مردم خونگرم  جنوب  در مسافرتهای تفریحی و کاری که به مناطق گرمسیری دنیا مخصوصا کشورهای جنوب شرقی آسیا دارند ، نسبت به وارد نمودن گونه های جدید ، خصوصاً این گونه گیاهی به کشورمان اهتمام ورزند.

 


ادامه مطلب ...



نویسنده: فرج اله دهداری نژاد - شنبه ۱۳٩٤/٥/٢٤

ددلاکانتوس

گونه گیاهی «ددلاکانتوس»  با نام علمی ranthemum  pulchellum   یا Daedalacanthus nervosus از خانواده Acanthaceae معروف به گیاه دوست داشتنی Lovely flower درختچه ای است کوتاه به ارتفاع  120 تا 180 سانتیمتر و گستردگی 60 تا 90 سانتیمتر، سریع الرشد، با تراکم متوسط، همیشه سبز که به صورت پراکنده در فضای سبز شهرهای استان خوزستان وجود دارد. برگها ساده، بزرگ با رگبرگهای موازی زیبا که به درختچه جلوه خاص و زیبایی می دهد، به رنگ سبز تیره به شکل بیضی تخم مرغی با نوک تیز با حاشیه دندانه دار، با آرایش متقابل، گلها به صورت خوشه ای به رنگ آبی متوسط، بی بو، که در انتهای ساقه ها به طول 7 تا 15 سانتیمتر ظاهر می شود. معمولا در فصول بهار و پاییز گلها نمایان می شود.


ادامه مطلب ...



نویسنده: فرج اله دهداری نژاد - چهارشنبه ۱۳٩٤/٥/٧

درختچه «دارایی»

 درختچه « دارایی» با نام علمی   Duranta   repensیاDuranta   erecta   از خانواده  Verbenaceae  درختچه ای است همیشه سبز به ارتفاع  3تا 4 متر که تا 6متر هم بالا می رود برگها به رنگ سبز روشن ، ساده ،معمولا با حاشیه دندانه دار ، به شکل بیضی تخم مرغی ،با آرایش متقابل گاهی فراهم ، به طول  7وبه عرض 3/5 سانتی متر ،با دمبرگ به طول 1/5سانتیمتر است. گلها به رنگ آبی کم رنگ  ،ودر خوشه های طویل به طول 5تا 30سانتی متر ظاهر میشود.   هر گل متشکل از یک لوله نازک با پنج لوب مشخص به طول  9تا  18 میلی متر ، دارای یک بوی خفیف مانند وانیل ،میوه  کروی به رنگ سبز که در نهایت به رنگ زرد یا نارنجی تبدیل میشود .به قطر  5تا  14میلیمتر که در خوشه های بزرگ نمایان می شود، میوه ها دارای ماندگاری طولانی بر روی گیاه که به  آن زیبایی خیره کننده ای می دهد . در استان خوزستان گلها در دو فصل بهار و پاییز جلوه خاصی به این درخت می دهند .ازدیاد از طریق قلمه و گاهی بذر صورت می گیرد .


ادامه مطلب ...



نویسنده: فرج اله دهداری نژاد - یکشنبه ۱۳٩٤/٥/٤

نام فارسی: پیچک آنتی گونون 

نام انگلیسی:chain-of-love

نام علمی: Antigonon  Leptopus

از خانواده:  Polygonaceae (علف هفت بند )

پیچ آنتی گونون   دارای 3 تا  8 گونه می با شد که در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری مکزیک و آمریکای  مرکزی  پراکنده اند  . گیاهی است  پیچان و بالا رونده دارای تندریل (پیچک)که تا بیش از 10  متر رشد می کند . دمبرگی از 6/0 تا5/1سانتی متر بلندی دارد. پهنک  برگ  5/2 تا 5/7  سانتی متر عرض و 3 تا 9 سانتی متر طول  دارد که به شکل تخم مرغی- نیزه ای یا هرمی با رگه های مشبک و نوک تیز است . تنه اصلی آن چوبی ،باریک و ظریف و منحنی شکل است .

گلها کامل و  1 تا 4 سانتیمتر طول دارند. در گل آذین خوشه ای جلوه گری می کند گلبرگها 5تا6 تایی اند که سه تای بیرونی قلبی شکل و آنهایی که خارجی ترند باریکتر و کم عرض ترند. پرچمها 7 تا 9 تایی هستند تخمدان سه گوش و خامه ها سه تایی،میوه ها درشت و فندقه زاویه دار و رنگ گلها صورتی  کم رنگ  و پر رنگ و سفید می باشند . در زبان انگلیسی به آن «اشکهای عروس » «زنجیره ای از عشق » «جواهرهای پادشاهی » «قلبهای به هم گره خورده »و ...می گویند.

تا آنجا که من مشاهده کرده ام از این گیاه فقط در دو محل در خوزستان وجود دارد یکی در نهالستان گروه باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز و دیگری در باغ گیاهشناسی فدک شهرستان دزفول ،از عزیزان علاقه مند درخواست دارم در صورتی که نهالستانی اقدام به تولید این گونه می نمایند به ما اطلاع دهند.

در دوران دانشجویی استاد عملیات باغبانی ما جناب آقای مهندسی پارسی اسم فارسی عروس پشت پرده برای این گونه بکار می برد اگرچه یک گونه علف هرز هم با همین نام شناخته شده است.




نویسنده: فرج اله دهداری نژاد - یکشنبه ۱۳٩٤/٥/٤

درخت  “  شکوه “ با نام علمی   Amherstianobilis   و نام عمومی   Orchid   tree« درخت ارکیده» یا Tree  of  Heaven   «درختی از بهشت » از خانوادهFabaceae   که در بعضی ازمنابع جنس آن    Bauhinia  و خانواده آن       Casalpiniaceae قید شده است.  شاید زیباترین درخت گلدار گرمسیری این گیاه باشد. بی شک ، گیرا ، دلربا و جذاب  است از این روی نام مستعار ( ملکه درختان گلدار ) را به خود گرفته است .  ناشناخته بودن منشا، برابهت و رازگونگی و جذبه  آن افزوده است ، گفته می شود این گیاه به مرور زمان از تلاقی گونه های خودرو در جنگلهای کشور میانمار ( برمه سابق ) بوجود آمده و همین موجب گردیده که به این درخت لقب «  PRIDE OF  BURMA»یعنی مایه افتخار و مباهات کشور برمه  داده شود. این  درخت ،همیشه سبز ، به ارتفاع 9 تا 12 متر و با گستردگی 12 متر ، دارای برگهای مرکب به طول 45 سانت  ، هر برگ دارای 6 تا 8 برگچه با آرایش متقابل ، برگچه ها پهن و طول برگچه  بیشتر از عرض آن می باشد . برگهای جدیدی که تولید می شوند ، ابتدا شل و آویزان و کم رنگ هستند ، سپس  به رنگ ارغوانی در آمده و در نهایت سبز می شوندشکوفه های گلها  ، پر زرق و برق ، دراز و آویزان از ساقه گلها ، به رنگ قرمز روشن ،  با فراوانی گلها ،  هر گل دارای پنج گلبرگ ،نا همسان و غیر متقارن که لکه های زرد رنگی بر روی آنها دیده می شود که به زیبایی  گل  افزوده است .گلبرگ بزرگ در حدود 5/7  سات درازا و 4 سانت پهنا دارد . دارای حدود 9 تا 10 پرچم که  در انداره  ،  متفاوت با بساکهای بزرگ، میوه نیام به طول 11 تا 20 سانت حاوی تعدادی بذر است .

جنس «Amherstia» فقط دارای یک گونه می باشد .این درخت امروزه بعنوان یک گیاه زینتی در مناطق دارای آب و هوای  گرم و مرطوب بطور گسترده کشت و کار می شود.  اما در مناطق خشک و کم باران بخوبی رشد نمی کند. یکی از درختان مورد تکریم در هند بوده همچنین از گلهای آن در تزیین معابد بودایی در کشور برمه و سری لانکا استفاده می شود .مردم مناطق جنوب شرقی آسیا معتقددند که این درخت در مقابل چشم زخم از آنها محافظت می کند. ازدیاد آن از طریق خوابانیدن هوایی می باشد و بندرت از طرق بذر تولید می شود.بطور متوسط به آب نیاز دارد و در خاکهای غنی خوب رشد و نمو میکند درختی مناسب برای گذرگاهها یا خیابانهایی که دو طرفش درخت باشد . این درخت در سال 1826 شناسایی شده . نام علمی این گیاه به افتخار «  Lady   sarahamherst»،جانورشناسی  که علاقه مند به جمع آوری گیاهان در اوایل قرن نوزدهم بود نامگذاری شده است . و اسم فارسی این درخت را به افتخار سرکار عالیه خانم مهندس « شکوه فخری » کارشناس ناظر مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان بهبهان که در یادگیری و ترویج علوم کشاورزی کوشا هستند ،انتخاب نموده ام.




نویسنده: فرج اله دهداری نژاد - شنبه ۱۳٩٤/٥/۳

تکوما

         مهرماه سال 1358 که به دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز راه یافته بودم ، وقتی ظهرها، از دانشکده به سمت سلف سرویس راه می افتادیم ، در قسمتی از مسیر در دو طرف خیابان ، درختچه های تکوما ،جلوه خاصی داشتند .خوشه های گل  آنها ، زیبایی خیره کننده و دلنشینی داشت . از آن زمان تاکنون ، مطالعات و کشت و کار زیادی با این گیاه داشته ام . اگرچه این جنس دارای تعداد زیادی گونه و واریته می باشد ولی در این برهه در نظر دارم شما را با سه گونه آن آشنا کنم 

 الف – تکوما گل زرد با نام علمی Tecoma     stans                         

 

 

ب – تکوما گل نارنجی با نام علمی Tecoma         alata                     

ج تکوما گل قرمز با نام علمی                    Tecoma     Esperanza        

که در پستهای آینده به تشریح هریک از آنها می پردازم