هرکس به فراخور شغل یاعلاقه مندی، به اشیاء ، اجسام و موجودات اطراف خود نظر می افکند. از آنجائیکه من علاقه خاصی به گیاهان دارم به هر کجا که می روم به تنوع گیاهی آنجا توجه دارم. حدود سه سال پیش که برای خرید نهال به یکی از مراکز پرورش نهال در شهر ستان دزفول رفته بودم. درختی در محوطه نهالستان توجهم را جلب کرد. کسی از اسم علمی یا نام فارسی متداول آن اطلاع نداشت. اسامی مختلفی را هم که بیان می­کردند در هیچ  یک از منابع علمی نیامده بود. سال گذشته  موقعی که در حال عبور از خیابانی در شهرمان « بهبهان » بودم ، تاج درختی که از دیوار خانه ای بیرون آمده بود نظرم راجلب کرد. دقت که کردم دیدم این هم از همان گونه درختی است که در دزفول دیده ­ام. بالاخره پس از مطالعه منابع مختلف، پس از گذشت سه سال، موفق به شناسایی آن شدم.

گونه گیاهی «خرنوب » با نام علمی    Ceratonia   siliqua و نام عمومی   Carob tree  یا Johns    bread  ازخانواده Fabaceae  که در بعضی منابع  Caesalpiniaceae قید شده است.این گیاه درختی است به ارتفاع تا پانزده متر، همیشه سبز، دارای تاج گسترده و نیمه کروی و تنه ضخیم با پوست زبر قهوه ای و شاخه های محکم می باشد. برگها مرکب به  طول ۱٠ تا ٢٠ سانتیمتر، دارای آرایش متناوب، این گیاه  در گذشته بطور گسترده ای برای تولید دانه کشت می شده است . 


 اگرچه بعنوان یک درخت زینتی در باغات هم کشت و کار میشده است. اکثر درختان خرنوب دوپایه هستند، برخی از آنهاهم دوجنسی (دارای اندامهای  نر وماده )هستند.گلها کوچک و فراوان  ، برروی گل آذین خوشه ای  ،  بصورت مارپیچ ،روی چوبهای قدیمی و حتی تنه ظاهر می شوند.

    میوه یک نیام (غلاف) است غلاف ها کشیده ، مستقیم یامنحنی و ضخیم است .آنها برای رسیدن نیاز به یکسال دارند . که در نهایت پس از رسیدن روی زمین می افتند. از پودر دانه های خرنوب بعنوان جایگزینی برای پودر کاکائو استفاده می شده است .

این گیاه بومی   منطقه مدیترانه ، شامل کشورهای جنوب اروپا و شمال افریقا بوده    که به مرور زمان در  ایران ،کشورهای شرق و غرب آسیا وخاورمیانه گسترش یافته است. بسیار مناسب برای مناطق گرمسیری و متحمل برای مناطق ساحلی گرم و مرطوب است .

درگذشته از دانه های آن بعنوان مقیاس وزن سنگهای زینتی و فلزات گرانبها استفاده میشده است که واحد قیراط ( ٢٠٠ میلی گرم ) از آن منشائ گرفته است .

این گیاه مقاوم به یخ زدگی می باشد . همچنین بسیار مقاوم در برابر خشکسالی می باشد. گرده افشانی به وسیله باد و حشرات صورت میگیرد.  نسبتا متحملبه شوری بوده و خاکهای لوم زهکشی شده را ترجیح میدهد ازدیاد آن از طریق بذر می باشد .



موضوعات مرتبط:

تاريخ : یکشنبه ۱۳٩۳/٥/٢٦ | ۱۱:۱۱ ‎ق.ظ | نویسنده : فرج اله دهداری نژاد | نظرات ()